Het Rompslomp Blog

New Business Radio: Agressie in de zorg: zo bereid je je als zzp’er voor

Geschreven door Petra Creutzberg | May 13, 2026, 5:00:00 AM

 Beluister hier de aflevering

In het kort

  • Bespreek vóór een opdracht welke agressierisico’s er zijn en wie je bij een incident inschakelt.
  • Let op vroege signalen, zoals stemverheffing, dreigende taal, onrust en het negeren van grenzen.
  • Blijf rustig, houd afstand en volg het veiligheidsprotocol van de organisatie.
  • Leg incidenten vast en regel direct opvang of nazorg als dat nodig is.
  • Bescherm ook je inkomen met een financiële buffer en passende verzekeringen.

Werk je als zzp’er in de zorg? Dan kun je te maken krijgen met schelden, dreiging of lichamelijke agressie. Weet jij wat je moet doen als de spanning oploopt? En welke afspraken heeft de opdrachtgever gemaakt over hulp en nazorg?

Een incident kan niet alleen lichamelijke of mentale gevolgen hebben. Als je tijdelijk niet kunt werken, vallen mogelijk ook je inkomsten weg. In de podcast ZZP Update sprak presentator Ron Lemmens hierover met Alex Raap van Response Weerbaarheid. Je leest hoe je risico’s eerder herkent, escalatie probeert te voorkomen en jezelf praktisch en financieel beter voorbereidt.

Waarom raakt agressie een zzp’er extra hard?

Ook als zelfstandige werk je vaak binnen de organisatie van een opdrachtgever. Die organisatie heeft eigen veiligheidsregels en noodprocedures. Toch moet je als zzp’er zelf controleren of je die regels kent en of de afspraken passen bij jouw opdracht.

Vraag daarom vóór je start:

  • Welke vormen van agressie komen op deze locatie voor?
  • Is er een actueel veiligheidsprotocol?
  • Wie kan ik bellen als een situatie escaleert?
  • Kan ik een alarm gebruiken en werkt dat ook?
  • Hoe worden incidenten gemeld en besproken?
  • Welke opvang of nazorg is beschikbaar?

Krijg je geen duidelijk antwoord? Dan weet je niet waarop je kunt vertrouwen als het misgaat. Bespreek dit voordat je de opdracht aanneemt of verlengt.

Voor een zzp’er is uitval bovendien direct een financieel risico. Je krijgt meestal geen loon doorbetaald als je na een incident tijdelijk niet kunt werken. Daarom horen veiligheid en financiële voorbereiding bij elkaar.

Welke signalen kunnen op escalatie wijzen?

Agressie ontstaat niet altijd uit het niets. Vaak zie of hoor je eerder dat de spanning stijgt. Denk aan:

  • harder of sneller praten;
  • schelden, dreigen of steeds dezelfde eis herhalen;
  • onrustig bewegen of heel dichtbij komen;
  • aanwijzingen en grenzen negeren;
  • slaan tegen deuren, meubels of andere spullen.

Eén signaal betekent niet automatisch dat iemand agressief wordt. Het helpt je wel om eerder na te denken over afstand, een vluchtweg en ondersteuning. Wacht niet totdat je de controle over de situatie verliest.

Hoe kun je escalatie proberen te voorkomen?

Alex Raap legt in de aflevering uit dat weerbaarheid niet alleen draait om jezelf fysiek verdedigen. Het begint bij waarnemen en professioneel handelen onder druk.

Deze stappen kunnen helpen:

  1. Blijf rustig spreken. Gebruik korte zinnen en geef één boodschap tegelijk.
  2. Erken de emotie. Je kunt begrip tonen voor boosheid zonder dreigend gedrag goed te keuren.
  3. Stel een duidelijke grens. Benoem welk gedrag je niet accepteert en wat er gebeurt als het doorgaat.
  4. Bewaar voldoende afstand. Zorg dat je naar een veilige plek kunt bewegen.
  5. Schakel op tijd hulp in. Volg het protocol en probeer een gevaarlijke situatie niet alleen op te lossen.

Geen enkele aanpak garandeert dat agressie stopt. Je eigen veiligheid en die van anderen gaat voor. Verlaat de situatie zodra dat nodig en mogelijk is.

Wat doe je na een incident?

Na een incident wil je misschien snel door met je werk. Toch is het belangrijk om eerst vast te leggen wat er is gebeurd. Noteer zo feitelijk mogelijk:

  • wanneer en waar het incident plaatsvond;
  • wie erbij waren;
  • wat je zag en hoorde;
  • welke stappen je hebt gezet;
  • welke hulp of nazorg je hebt ontvangen.

Meld het incident volgens de afspraken van de opdrachtgever. Bespreek daarna wat er moet veranderen om herhaling te voorkomen. Heb je lichamelijke of mentale klachten? Neem die serieus en zoek passende hulp. Een training kan nuttig zijn, maar vervangt geen veilig werkproces, heldere afspraken of professionele nazorg.

Hoe bescherm je je inkomen bij uitval?

Veilig werken verkleint risico’s, maar sluit ze niet uit. Controleer daarom ook wat er financieel gebeurt als je tijdelijk niet kunt werken:

  • Hoeveel maanden kun je vaste lasten betalen met je buffer?
  • Heb je een arbeidsongeschiktheidsverzekering of een andere voorziening?
  • Dekt je aansprakelijkheidsverzekering het werk dat je uitvoert?
  • Houdt je uurtarief rekening met verzekeringen, rust en niet-declarabele uren?

Je uurtarief is meer dan een bedrag voor het uur dat je werkt. Het moet ook ruimte bieden voor risico’s en periodes zonder omzet. Lees daarom ook hoe je een kostendekkend uurtarief als zzp’er berekent.

Tot slot: maak veiligheid onderdeel van je opdracht

Agressie in de zorg kun je niet altijd voorkomen. Je kunt je wel beter voorbereiden. Vraag naar de risico’s, ken het veiligheidsprotocol en spreek af wie je helpt tijdens en na een incident. Controleer daarnaast of je financiële buffer en verzekeringen passen bij het risico van je werk.

Wil je meer leren over professioneel handelen bij agressie?

Luister naar de aflevering De juiste voorzorgsmaatregelen voor zelfstandigen in de zorg van ZZP Update.

Meer grip op je uren, inkomsten en administratie? Probeer Rompslomp gratis uit

Als zzp’er wil je weten wat uitval betekent voor je omzet en financiële buffer. Met Rompslomp houd je je uren, facturen, inkomsten en uitgaven overzichtelijk bij. 

Bij Rompslomp begrijpen we de uitdagingen van zelfstandig ondernemers. Daarom bieden we een gratis en vrijblijvend proefabonnement aan. Zo ontdek je zonder risico of onze boekhoudsoftware aansluit bij jouw behoeften. In dit artikel lees je meer over het proefabonnement

Ontdek ook de Rompslomp podcast