Leestijd: ca. 7 minuten.
In het kort
Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting over een jaar. Je betaalt die schatting in maandelijkse termijnen, in plaats van alles in één keer na afloop van het jaar.
Je vraagt een voorlopige aanslag zelf aan via Mijn Belastingdienst. De Belastingdienst stuurt hem ook ongevraagd als hij een groot bedrag verwacht. De schatting is gebaseerd op je eerdere aangiftes en de inkomsten die je zelf opgeeft, inclusief de bijdrage Zorgverzekeringswet (KvK, 2026). Let op: wijzig je de voorlopige aanslag voor 2026, dan vult het systeem standaard je cijfers van 2024 in (Belastingdienst, 2026). Dat zijn cijfers van twee jaar geleden.
Bij de definitieve aanslag verrekent de Belastingdienst wat je al betaalde. Te laag geschat? Dan betaal je bij. Te hoog? Dan krijg je geld terug.
Pas je voorlopige aanslag aan zodra je winst duidelijk afwijkt van de schatting. Denk aan een nieuwe grote klant, een hoger tarief of een periode zonder werk. Hoe eerder, hoe kleiner het bedrag dat je later in één keer bijbetaalt.
Drie momenten om te checken:
Een voorlopige aanslag over 2026 kun je sinds 1 december 2025 aanvragen en wijzigen. Dat kan het hele jaar door (Belastingdienst, 2026). Heb je je aangifte al ingediend, dan kan het voor dat jaar niet meer.
Zo pas je hem aan:
De Belastingdienst reageert meestal binnen 4 tot 5 weken, uiterlijk binnen 8 weken (Belastingdienst, 2026).
Een te lage voorlopige aanslag kost je een bijbetaling bij de definitieve aanslag, en soms belastingrente. De bijbetaling is geen boete. Het is belasting die je toch al verschuldigd was.
Belastingrente is een vergoeding die de Belastingdienst rekent omdat je belasting te laat betaalt. Voor de inkomstenbelasting is het percentage in 2026 5%. In 2025 was dat 6,5% en in 2024 7,5% (Belastingdienst, 2026).
Je betaalt die rente als je aangifte op of na 1 mei van het volgende jaar binnenkomt, of als de Belastingdienst afwijkt van je aangifte. De rente loopt vanaf 1 juli na het belastingjaar tot 6 weken na de datum op de aanslag (Belastingdienst, 2026). Doe je vóór 1 mei een juiste aangifte, dan betaal je geen rente. Volgens SRA (april 2026) voorkom je de rente ook met een aanvullende voorlopige aanslag vóór 1 mei. Meer hierover lees je in ons artikel over belastingrente.
Rekenvoorbeeld (eigen berekening): je moet 4.000 euro bijbetalen over 2026 en je aanslag komt pas in december 2027. De rente loopt dan ongeveer een half jaar: 5% van 4.000 euro, gedeeld door 2, is zo'n 100 euro. Dat valt mee. Het echte probleem is de bijbetaling zelf, als je daar geen geld voor apart hebt gezet.
Kun je niet in één keer betalen? Een betalingsregeling van maximaal 12 maanden is mogelijk. Kort uitstel van 4 maanden kan niet voor een voorlopige aanslag die je al in termijnen betaalt (Belastingdienst, 2026).
Een te hoge voorlopige aanslag krijg je terug, maar je hebt dan maandenlang te veel betaald. Dat geld had je in een rustige maand goed kunnen gebruiken.
De Belastingdienst vergoedt alleen rente als de aanslag na 1 juli na het belastingjaar komt én de dienst er langer dan 13 weken over doet (Belastingdienst, 2026). In de praktijk krijg je dus zelden rente terug. Is je winst dit jaar lager? Verlaag dan je voorlopige aanslag. Dat scheelt direct in je maandlasten.
Reken met de tarieven van het jaar zelf, niet met de cijfers van twee jaar geleden. De belangrijkste cijfers voor 2026 (Belastingdienst, 2026):
Op Prinsjesdag 2026 kondigde het kabinet plannen voor 2027 aan. De zelfstandigenaftrek daalt naar 900 euro en de startersaftrek naar 10 euro (ZZP Nederland, september 2026). Dit zijn nog voorstellen. Lees meer in Prinsjesdag 2026: dit betekent het voor jou als zzp'er. Wil je weten wat je netto overhoudt? Lees Van bruto naar netto als zzp'er.
Zet een vast deel van je winst apart en check je voorlopige aanslag op drie vaste momenten. Dan maakt het niet uit als je schatting iets afwijkt.
In Rompslomp zie je je winst tot nu toe in één overzicht. Zo schat je je jaarwinst snel in. De aanpassing zelf doe je altijd via Mijn Belastingdienst; dat kan geen boekhoudprogramma voor je doen.
Nee, het is niet verplicht. Zonder voorlopige aanslag betaal je alle inkomstenbelasting na afloop van het jaar in één keer. Komt je aangifte na 1 mei binnen, dan betaal je ook belastingrente.
De Belastingdienst noemt geen maximum. Je kunt het hele jaar door wijzigen, tot je aangifte doet. In de praktijk is twee tot drie keer per jaar genoeg.
Begin met de winst van vorig jaar. Pas die aan op wat je nu al weet: nieuwe klanten, hogere tarieven of een klant die wegviel. Een grove schatting die je later bijstelt, is beter dan oude cijfers laten staan.
Nee. Je betaalt het verschil bij de definitieve aanslag, eventueel met 5% belastingrente (2026). Een boete krijg je alleen bij een onjuiste of te late aangifte.
Een voorlopige aanslag is een schatting, en die klopt zelden precies. Dat is geen probleem, zolang je hem bijstelt als je winst verandert. Doe vóór 1 mei aangifte of vraag een aanvullende aanslag aan. Zo voorkom je 5% belastingrente en een bijbetaling waar je niet op rekende.
Dit jaar telt extra: de cijfers in je voorlopige aanslag komen uit 2024, en de regels voor 2027 veranderen volgens de Prinsjesdagplannen. Kijk dus deze maand, na je btw-aangifte over het derde kwartaal, of je schatting nog klopt.
Wat jij nu doet: open je boekhouding en vergelijk je winst tot nu toe met het bedrag in je voorlopige aanslag. Wijkt het meer dan een paar duizend euro af? Pas hem aan via Mijn Belastingdienst.
Wil je meer grip op je belasting? Download de gratis gids Zo betaal je zo min mogelijk belasting als zzp'er. Of zie je winst van dit jaar meteen in één overzicht: probeer Rompslomp gratis.