Het spookbeeld van de Wet DBA
Ron Lemmens is al sinds 2005 zelfstandig ondernemer. Hij weet als geen ander hoe de zzp-markt door de jaren heen is geëxplodeerd: van zo’n 860.000 zelfstandigen rond 2016 naar bijna 1,3 miljoen in 2024. Toen hij in de zomer van 2024 voor zijn radioprogramma op New Business Radio in de Wet DBA dook, stuitte hij op een muur van onbegrip en spanning.
De Wet DBA is in wezen al bijna tien jaar oud, maar door het jarenlange handhavingsmoratorium kraaide er lange tijd geen haan naar. Totdat de deadline van 1 januari 2025 naderde. "Je kon de berichtgeving van tien jaar geleden zó over de artikelen van nu heen leggen," vertelt Niels. De angst regeerde opnieuw: opdrachtgevers vreesden enorme naheffingen en pensioenclaims met terugwerkende kracht. Het gevolg? Schrijnende situaties waarin zzp’ers die keurig aan alle normen voldeden, preventief aan de kant werden gezet.
Achter de schermen speelt er echter een groter macro-economisch spel. Nederland heeft met Brussel afspraken gemaakt in het kader van het Herstel- en Veerkrachtplan. Om aanspraak te maken op de resterende 650 miljoen euro aan herstelbetalingen, moet de Nederlandse arbeidsmarkt hervormd worden. De harde deadline hiervoor ligt in augustus 2026.
Hoewel de opvolger van de Wet DBA – de VBAR – door kenners vanaf het begin als onuitvoerbaar werd bestempeld vanwege de enorme diversiteit aan zzp-beroepen, is er wel een duidelijke verschuiving zichtbaar in de toon vanuit Den Haag. Waar het vorige kabinet ondernemers vooral bang leek te maken, gooit de huidige overheid het over een andere boeg met de campagne "Zo kan zzp wel". Het doel? Rust in de markt brengen en laten zien hoe zelfstandig ondernemerschap wél op een gezonde manier vorm kan krijgen.
De kern van de oplossing ligt volgens Niels en Ron niet in ingewikkelde juridische constructies, maar in de psychologie en het gedrag van de zzp'er zelf. Veel zelfstandigen rollen het vak in omdat ze simpelweg 'dingen willen doen die ze leuk vinden'. Ze pakken aan wat er op hun pad komt en zien de administratie als een verplicht nummertje.
Maar wie de Wet DBA buiten de deur wil houden, moet transformeren van een 'opdrachtenuitvoerder' naar een échte ondernemer. Jij bent het bedrijf. En een echt bedrijf heeft een visie, regelt de belastingen, reserveert voor de oudedagsvoorziening en zorgt voor de juiste verzekeringen.
Hoe vertaal je dit concreet naar de praktijk om het vertrouwen van je opdrachtgevers te winnen?
Een gouden ondernemersles: BCG-matrix
Als uitsmijter deelt Ron een waardevolle bedrijfskundige tip voor zzp'ers die grip willen houden op hun toekomst: de BCG-matrix. Dit model helpt je om je diensten te categoriseren. Welke opdrachten zijn je stabiele 'cash cows' die voor een vast inkomen zorgen? En in welke nieuwe, innovatieve projecten ('question marks') wil je investeren? Door je omzet uit bestaande activiteiten strategisch te verhogen, kun je de transitie naar nieuwe, leukere opdrachten zelf financieren. Zo blijf je zzp'er op jóúw voorwaarden, behoud je je innovatiekracht en navigeer je met vlag en wimpel door elk veranderend politiek landschap.
Zelf gratis en vrijblijvend Rompslomp uitproberen?
Bij Rompslomp begrijpen we de uitdagingen van zelfstandig ondernemers. Daarom bieden we een gratis en vrijblijvend proefabonnement aan. Zo ontdek je zonder risico of onze boekhoudsoftware aansluit bij jouw behoeften. In dit artikel lees je meer over het proefabonnement.
Wil je meer weten over ondernemen en hoe je administratie op orde houdt? Luister dan ook naar onze andere afleveringen over ondernemerschap!
Bekijk alle podcastafleveringen