In het kort
Waarom een begroting nodig is als startende zzp’er
Financiële stress is niet alleen killing voor je humeur, het zorgt er ook voor dat je slechtere beslissingen neemt. Je blijft hangen in korte termijn oplossingen bedenken, terwijl je als ondernemer juist ruimte nodig hebt voor creativiteit, investeren en het nemen van risico’s.
Hoewel vrijwel iedere zzp’er wel een stukje financiële onzekerheid ervaart, kun je wel voorkomen dat die onzekerheid omslaat in stress. Dat doe je door zoveel mogelijk grip te krijgen op je inkomsten en uitgaven. Een begroting is daarbij het ideale hulpmiddel voor een startende zzp’er.
De onmisbare basis begroting voor je eerste jaar als zzp’er
Je begroting wordt onmisbaar als hij in ieder geval antwoord geeft op de vragen:
Wat is de verwachte omzet?
Wat zijn mijn verwachte kosten?
Natuurlijk weet je zelfs met de beste begroting nog niet zeker hoe jouw eerste jaar als zzp’er eruit zal zien. Het is een voorspelling gebaseerd op aannames. Maar met de juiste uitgangspunten, ontstaat een zo realistisch mogelijke begroting. Laten we per onderdeel eens kijken naar de uitgangspunten om jouw begroting op te baseren.
Je omzet is het geldbedrag dat je ontvangt door de verkoop van je goederen en diensten. Verkoop je 100 producten voor € 50, dan is de omzet € 5.000. En werk je op uurbasis en werk je 100 uur voor een opdrachtgever voor € 50 per uur, dan is je omzet ook € 5.000.
Je omzet is dus het geld dat binnenkomt, waar je kosten en belastingen nog vanaf moet voordat je jezelf kunt uitbetalen.
Om je verwachte omzet te berekenen, moet je eerst een aantal vragen beantwoorden:
Wat is je verdienmodel? Verkoop je producten? Of verkoop je een dienst zoals badkamerrenovaties, fotografie of interieuradvies? En laat je die dienst dan per uur betalen, of reken je met een vast bedrag?
Wat is je prijs per uur / product / dienst?
Hoeveel uren / producten / diensten verwacht je te verkopen?
Het is belangrijk om de omzet exclusief btw te berekenen. De btw moet je namelijk toch weer afdragen aan de Belastingdienst en is niet voor jou.
In deze blog legden we al eens uit waarom veel starters op basis van uurtje-factuurtje werken. Je brengt dan je gewerkte uren in rekening bij je opdrachtgever. Wil je inschatten wat jouw omzet het eerste jaar gaat zijn? Dan heb je de volgende gegevens nodig:
Je uurtarief
Hoeveel factureerbare uren je verwacht
Hoeveel weken je werkt
Stel dat je 4 dagen (32 uur) wil werken als zzp’er. Zeker in het begin ben je nog niet ieder uur declarabel. Je bent ook tijd kwijt aan marketing, gesprekken met potentiële klanten, administratie of het bouwen van een website. Misschien heb je al een groot netwerk en weet je zeker dat je werk kunt vinden voor een x-aantal uren per week. Maar ga er anders vanuit dat je op het begin bijvoorbeeld 50% declarabel bent. Dat is in dit voorbeeld 16 uur per week.
Daarna kijk je hoeveel weken je per jaar werkt. Wat valt er af aan vakanties, ziekte en feestdagen? Stel dat je 45 weken overhoudt, dan heb je maximaal 45 x 16 = 720 declarabele uren. Bij een uurtarief van € 75 is dat een jaaromzet van € 54.000.
Jaaromzet = uurtarief x declarabele uren per week x werkbare weken
Tip: Je kunt ook drie scenario’s uitwerken. Een pessimistisch scenario, een realistisch scenario en een optimistisch scenario. Dit kun je bijvoorbeeld gebruiken om:
Natuurlijk heb je als zzp’er ook kosten. Misschien heb je er in het eerste jaar wel extra, omdat je ook opstartkosten hebt zoals de aanschaf van materialen, een werkbus of verplichte diploma’s.
Iedere zzp’er is anders en heeft andere kosten. Maar denk bijvoorbeeld aan kosten zoals:
Huur
Inkoopkosten producten
Aanschaf laptop, vervoersmiddel, gereedschap
Verzekeringen
Boekhoudsoftware
Website hosting
Telefoonabonnement
Marketingkosten
Reiskosten
Kantoorbenodigdheden
Opleidingen
Afschrijvingen (reserveringen voor toekomstige uitgaven)
Werk voor het eerste jaar uit hoeveel kosten je verwacht te maken. Maak daarbij onderscheid tussen:
Variabele kosten zijn bijvoorbeeld inkoopkosten. Als je meer producten verkoopt, moet je ook meer producten inkopen. Hetzelfde kan bijvoorbeeld gelden voor reiskosten. Als je bij de omzet drie scenario’s hebt uitgewerkt, is het slim om dat hierbij ook te doen. Pas dan kun je een realistische inschatting maken van wat je in de verschillende situaties overhoudt aan het ondernemen.
Nu je hebt ingeschat hoe hoog jouw omzet en kosten zijn, kun je jouw verwachte winst berekenen.
| Pessimistisch | Realistisch | Optimistisch | |
| Omzet | |||
| Kosten - | |||
| Winst |
Voordat je jezelf rijk rekent, is het goed om je te beseffen dat dit je brutowinst is. Hier moet je als zzp’er met een eenmanszaak of vof nog inkomstenbelasting over betalen. Dit is ongeveer 1/3e van je winst. Als je dus € 30.000 winst maakt per jaar, gaat ongeveer € 10.000 naar de Belastingdienst en houd je € 20.000 over om van te leven.
Wil je exact weten hoeveel belasting je betaalt en hoeveel je overhoudt? Gebruik dan deze rekentool van Berekenhet.nl.
Na het volgen van deze drie stappen weet je wat ondernemen jou oplevert. Je hebt een beeld van jouw inkomsten in de meest rooskleurige situatie, maar ook in het slechtste geval waarbij je moeite hebt om aan werk te komen.
Dan is het natuurlijk de vraag: is dit genoeg om van rond te komen? Daarvoor moet je ook weten wat je privé nodig hebt. Met een privé begroting breng je in kaart wat je minimaal aan inkomsten nodig hebt. Op internet vind je verschillende tools om je hierbij te helpen. Bijvoorbeeld het Stappenplan Grip op wisselende inkomsten van het NIBUD. Vergeet ook niet om geld te reserveren voor arbeidsongeschiktheid, pensioen en een buffer voor mindere tijden.
Hoe goed je begroting ook is: er kan altijd iets onverwachts gebeuren. Je kunt geen opdrachten vinden, de wetgeving verandert of een opdrachtgever weigert te betalen. Daarom is het heel belangrijk om een buffer te hebben als je start met ondernemen. Vaak wordt een buffer van zo’n 6 tot 12 maandinkomens geadviseerd. Heb je dat niet? Dan kun je ook ondernemen, maar heb je aanzienlijk meer financiële stress. Het MOET goed gaan, anders is het einde van jouw zzp-schap (of het begin van jouw schulden) snel in zicht. Een buffer biedt financiële rust. Het is heel normaal dat het even kost om op te starten als zzp’er. Zorg ervoor dat je een buffer hebt en gun jezelf daarmee de tijd om van jouw ondernemerschap een succes te maken.
Je zag hierboven hoe je een realistische begroting maakt die jouzelf houvast geeft tijdens je eerste jaar als zzp’er. Maar misschien wil je het officiëler aanpakken en een heel ondernemingsplan maken.
In een ondernemingsplan zet je uiteen wat jouw business idee is en hoe je hier een succes van gaat maken. Een financieel plan maakt ook onderdeel uit van een ondernemingsplan. Zo’n financieel plan bestaat uit vier verschillende begrotingen:
Een investeringsbegroting: het geld dat je nodig hebt om te starten
Het gaat dan niet meer om een realistische begroting voor eigen gebruik, maar een uitgewerkt plan dat je ook kunt delen met investeerders of bijvoorbeeld de bank.
De Kamer van Koophandel geeft op haar website handige tips voor het maken van zo’n volledig financieel plan. Ideaal als je zeker wil weten dat je niets over het hoofd ziet, of jouw plannen wil presenteren aan investeerders. Maar voor sommige startende zzp’ers is zo’n ondernemingsplan of financieel plan te omvangrijk. Het voelt zo groots, dat ze er maar helemaal niet aan beginnen. Een gemiste kans, want financiële rust is ontzettend waardevol. Zeker in je eerste jaar als zzp’er. Juist daarom hebben wij ervoor gekozen om een praktische basis begroting met je te delen, die je in drie simpele stappen op weg helpt met het creëren van financiële rust.
Het eerste jaar als ondernemer is spannend. Vind je het werk wel leuk? Weten klanten jou te vinden? Verdien je genoeg om rond te komen? Ondernemen gaat met vallen en opstaan. Het is heel normaal om je af en toe zorgen te maken over je financiën. Dat wil niet zeggen dat je alles maar moet laten gebeuren. Jij zit zelf achter de knoppen. En het opstellen van een begroting is de eerste stap naar meer duidelijkheid over je financiële toekomst.
Rompslomp helpt startende ondernemers graag op weg. Op onze website vind je bijvoorbeeld blogs die uitleggen hoe je aan klanten komt, welke belastingen je moet betalen en welke verzekeringen je écht nodig hebt. Waardevolle kennis die jou helpt om meer grip te krijgen op het ondernemen. Dat is iets waar ook onze boekhoudsoftware jou bij helpt. Je krijgt meer inzicht in je financiën en door handige automatiseringen, ben je minder tijd kwijt aan je boekhouding. Bekijk hier welk abonnement het beste bij jou past.